Aileler ve Öğretmenler İçin Bilgi

1. Dünyada ve Türkiyede işitme engelli çocukların yaklaşık %90'ı duyan anne ve babalara doğmaktadır.

   Özellikle doğuştan ağır işitme kaybı olan (90dB üzeri) ve annesi, babası işitme engelli olmayan çocuklar doğumdan sonraki İLK BEŞ YIL içinde işaret dili öğrenmelidirler.

   Aksi halde, işaret dilini ya da herhangi bir sözel dili (örneğin Türkçe) öğrenmelerinin yanı sıra normal düşünce, zeka, sosyal ve duygusal gelişimleri de risk altına girmektedir.

2. İlk 5 yılda işaret dili öğrenmemenin sonuçları

   Beyin ve nörolojik hücreler arasındaki ilişki diğer çocuklardan geri kalır. (Neville, 1991)

   Okuma yazma ve öğrenme kapasitesi çok geride (yaklaşık 3üncü sınıf seviyesinde) kalır. (Allen, 1986)

   İkinci bir dili öğrenmek çok zorlaşır (Mayberry, 1993) (Erken dönemde işaret dili öğrenmemiş işitme engelli bir çocuğun Türkçe'yi öğrenmesi veya okuyup yazması çok zordur).

   Okul yaşlarında, duyan çocuklarla karşılaştırıldığında, hafıza geriliği gözlemlenebilir (Bebko, 1984).

   Sosyal ve duygusal gelişimde erken yaşlarda problemler olabilir (örneğin; diğer insanların duygu ve amaçlarını anlamalarında) (De Villiers, 1999);

3. İşitme engellilerin eğitimiyle ilgili varolan önyargıların aksine;

   "Sözel yöntem" ile eğitilen ve işitme kaybı fazla olan çocukların sözel dil öğrenme olasılığı oldukça düşüktür.

   "Dudak okuma" yı öğrenmek işaret dilinin yerine geçemez çünkü pek çok ses ağız içerisinde ve gırtlaktan çıkarılmaktadır.

   Çocuklara işaret dili öğretmek onların sözel dil gelişimini KESİNLİKLE geriletmez.

4. Neden işaret dili öğretmek sözel dil gelişimini engellemez?

   Çocuklar erken yaşta ne kadar fazla dil duyarlarsa o kadar çok dili öğrenebilirler.

   Hatta birden fazla dil (örneğin hem sözel hem işaret) öğrenen çocukların düşünce yapıları da daha çok gelişir.

   Son araştırmalara göre, duyan çocuklara bile işaret dili öğretilmesi sayesinde dil öğrenimi çok daha erken yaşlara çekilebiliyor. (Acredelo & Goodwyn, 1988)

5. İşitme engellilerin eğitimi için izlenmesi gereken en doğru yol nedir?

   Mümkün olduğunca erken ve doğru teşhis (otizm vb. rahatsızlıklarla karıştırılmamalı).

   Eğer anne babalar duyuyorsa, öncelikle hemen kendileri işaret dili öğrenmeli ve çocuklarına sözel eğitimle birlikte işaret dilini de vermeleri gerekmektedir.

   Kendileri öğrenemiyorlarsa bile, çocuklarını işaret dilinin kullanıldığı ortamlara getirmelidirler.

   İşaret dilini öğrenemeyen anne babalar çocuklariyla iletişimde en azından el ve vücut hareketlerini mümkün olduğunca sık kullanıp, onların da kullanmasını teşvik etmelidirler.

   En azından okul öncesi dönemde (4-6) yaşta işaret dili öğretimi verilmelidir.

6. Ameliyat (Cochlear Implants ) nasıl bir çözüm?

   Cochlear Implant yöntemi bir ameliyatla kulağın koklea kısmına yerleştirilen işitme cihazı sayesinde duyma ile ilgili sinir hücrelerinin harekete geçirilmesidir.

   Ameliyat ne kadar erken yapılırsa sözel dili öğrenme başarısı da o kadar artar. (Robinson, 1998)

   Ameliyattan sonra mutlaka sözlü eğitim uygulanmalıdır.

   Ameliyat herkes için uygun bir çozüm değildir ve ameliyat olan herkesin konuşma olasılığı 100% değildir.

   Böyle bir riski göze almamak için Cochlear Implant olmuş bir çocuğa hem işaret dili hem sözel dil öğretilmelidir.